ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ಬೆಟ್ಟ. ಸದ್ಯ “ಮಾದಿಗನ ದೊಣೆ” ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ.
ಕರೆ ಕೆಂಚಯ್ಯನ ಹಟ್ಟಿಯ ರೈತ ಮಹಾಂತೇಶ್ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಕಥೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದಂತಾಗಿದೆ. “ನಮ್ಮ ತಾತ, ಅವರ ತಾತ, ಅವರ ತಾತನ ಮುತ್ತಾತ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಮಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಗೊತ್ತು,” ಎಂದು ಅವರು ಆರಂಭಿಸಿದ ಆ ಕಥೆ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಘಟನೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಜೀವಂತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ ಆವರಿಸಿತಂತೆ. ಹಿರಿಯೂರಿನಿಂದ ಸಿರಾ ಸೀಮೆಯವರೆಗೆ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟು, ಬೆಳೆ ನಾಶವಾಗಿ, ಜನರು ನೀರು ಮತ್ತು ಅನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಪರದಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತಂತೆ. ಬದುಕು ನಡೆಸುವುದೇ ದುಸ್ತರವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲ.
ಅಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾದಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಸಿ ರೈತ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ಬೆಟ್ಟದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಮೀನನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಿಳಿ ಜೋಳ ಬಿತ್ತಿದನಂತೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಜೋಳ ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಊರಿನವರಿಗೆ ನಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಸುದ್ದಿ ನಿಜವೆಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಯಿತು.
ಜೋಳದ ರಾಶಿ ಮಾಡುವ ವೇಳೆ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಬೀಸಿದ ಬಿರುಸಿನ ಗಾಳಿಗೆ ಜೋಳದ ಹೊಟ್ಟು ಸಿರಾ ಭಾಗದವರೆಗೂ ಹಾರಿ ಬಿದ್ದಿತಂತೆ. ಆ ಹೊಟ್ಟನ್ನು ಕಂಡ ಸಿರಾದ ರೈತರು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು, ಅದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೊಟ್ಟು ಬಿದ್ದ ದಾರಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದರಂತೆ.
ಅಲ್ಲಿ ಆ ರೈತನನ್ನು ನೋಡಿ, “ಅಯ್ಯಾ, ಈ ಭೀಕರ ಬರದಲ್ಲೂ ಇಷ್ಟೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಜೋಳ ಬೆಳೆದವನು ನೀನೇನಾ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರಂತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಆತ ವಿನಯದಿಂದ “ಹೌದು ಸ್ವಾಮಿ” ಎಂದನಂತೆ.
ಆಗ ಬಂದಿದ್ದ ರೈತರು, “ನಮಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೀಜ ಕೊಡು” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಆ ಮಾದಿಗ ರೈತ ತನ್ನ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಸೇರು ಜೋಳವನ್ನು ನೀಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದನಂತೆ. ಅದು ಕೇವಲ ಧಾನ್ಯದ ಹಂಚಿಕೆ ಅಲ್ಲ; ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪ್ರತೀಕ.
ಇಂತಹ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಕಥೆಗಳು ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಬೆವರಿನಲ್ಲಿ, ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿವೆ. ಅವು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಜನರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ.
ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಮೈ ಜುಮ್ಮೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟೋ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಸಾಗಿಬಂದ ಮೌಖಿಕ ಚರಿತ್ರೆ ಇದು. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ—ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಯಾರು ಬರೆದರು? ಯಾವ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಇವುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ? ಯಾವ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ?
ಬಹುಶಃ ಯಾರೂ ದಾಖಲಿಸಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಈ ಕಥೆಗಳ ಸತ್ಯ, ಮೌಲ್ಯ ಅಥವಾ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಜನರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಮೌಖಿಕ ಚರಿತ್ರೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸಮಾಜದ ನಿಜವಾದ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
“ಮಾದಿಗನ ದೊಣೆ” ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರು ಅಲ್ಲ. ಅದು ದುಡಿಮೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಕೃಷಿ ಜ್ಞಾನ, ಬರಗಾಲವನ್ನು ಗೆದ್ದ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕೇತ. ಇಂತಹ ಮೌಖಿಕ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಕೆಲಸ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯ ನೆನಪುಗಳೂ ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
:::
